Ανοικτή Πρόσβαση

Οι βασικοί τρόποι δημοσίευσης σε ανοικτή πρόσβαση είναι οι λεγόμενοι: Πράσινος δρόμος,  Χρυσός δρόμος, Αδαμάντινος δρόμος.

Πράσινος Δρόμος

Ο πράσινος δρόμος κάνει τα αποτελέσματα της έρευνας σας διαθέσιμα και προσβάσιμα μέσω ενός αποθετηρίου ακόμη κι αν η έρευνα έχει δημοσιευτεί και σε ένα περιοδικό με συνδρομή. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει κανένα οικονομικό κόστος για τον/την συγγραφέα.

• Το ερευνητικό έργο δημοσιεύεται σε μια συνδρομητική πλατφόρμα.
• Συνήθως μετά από μια περίοδο χρονικού αποκλεισμού (ebargo) μια έκδοση του ερευνητικού έργου αρχειοθετείται ηλεκτρονικά σε ένα αποθετήριο (πράσινος δρόμος).

• Με αυτό τον τρόπο καθίσταται το έργο διαθέσιμο σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης.
• Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο εκδότης θα σας ζητήσει να υπογράψετε μια συμφωνία μεταβίβασης πνευματικών δικαιωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι τα πνευματικά δικαιώματα του έργου δεν ανήκουν πλέον στον/στην συγγραφέα.

Το Πάντειο Πανεπιστήμιο διαθέτει το Ακαδημαϊκό Αποθετήριο Πάνδημος όπου είναι υποχρεωτική η κατάθεση των μεταπτυχιακών εργασιών και των διδακτορικών διατριβών.  

Χρυσός Δρόμος

Ο χρυσός δρόμος κάνει τα αποτελέσματα της έρευνας αμέσως διαθέσιμα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ενός εκδότη.

• Η τελική έκδοση της έρευνας φιλοξενείται στην ιστοσελίδα του εκδότη.
• Η έρευνα γίνεται αμέσως προσβάσιμη.
• Το έργο συνήθως συνοδεύεται με μια άδεια Creative Commons χωρίς φραγμούς στην διάδοση και επαναχρησιμοποίηση του.
• Υπάρχουν ωστόσο τέλη δημοσίευσης που καλύπτονται είτε από τον/την συγγραφέα είτε από το Πανεπιστήμιο ή τον χρηματοδοτικό φορέα.

Στον χρυσό δρόμο θα συναντήσετε δυο μορφές περιοδικών από εκδότες:

• περιοδικά εξολοκλήρου ανοικτής πρόσβασης και
• υβριδικά περιοδικά δηλαδή περιοδικά με συνδρομή που διαθέτουν όμως και υπό προϋποθέσεις κάποιες δημοσιεύσεις ανοικτής πρόσβασης.
• Μετά τη δημοσίευση μπορείτε (και συστήνεται) να αναρτήσετε την τελική έκδοση του άρθρου σας και στο Ιδρυματικό σας αποθετήριο ή κάποιο θεματικό αποθετήριο. Είναι σημαντικό το γεγονός πως σε αυτή την περίπτωση δεν θα χρειαστεί να υπογράψετε τη συμφωνία μεταβίβασης πνευματικών δικαιωμάτων κι έτσι εσείς, ως συγγραφέας, διατηρείτε τα πνευματικά δικαιώματα του έργου σας.

Αδαμάντινος δρόμος

Πρόκειται για την πιο προωθημένη μορφή Ανοικτής Πρόσβασης σε επιστημονικές εκδόσεις όπου δεν υπάρχει καμία οικονομική επιβάρυνση ούτε για τους/τις συγγραφείς ούτε για τους αναγνώστες. Το αποτελέσματα της έρευνας γίνονται αμέσως διαθέσιμα και η χρηματοδότηση προέρχεται απευθείας από φορείς όπως τα Πανεπιστήμια ή ερευνητικά κέντρα. 

Η Βιβλιοθήκη του Παντείου Πανεπιστήμιου υποστηρίζει το εκδοτικό εγχείρημα επιστημονικών περιοδικών ανοικτής επιστήμης  Panteion Open Journals  όπου φιλοξενούνται δυο έγκριτα επιστημονικά περιοδικά του τμήματος Κοινωνιολογίας: οι “Δοκιμές” και το “Urban Crime: an international journal”.

Υπάρχει μια σειρά από προϋποθέσεις που πρέπει να λάβετε υπόψη πριν καταθέσετε την επιστημονική σας εργασία σε ένα περιοδικό ανοικτής πρόσβασης:

• Ποιες είναι οι προδιαγραφές ανοικτής πρόσβασης του φορέα στον οποίο ανήκετε; Για παράδειγμα όσες έρευνες έχουν διεξαχθεί στο πλαίσιο των προγραμμάτων Horizon Europe πρέπει υποχρεωτικά να δημοσιευτούν σε ανοικτή πρόσβαση.
• Ποια είναι η πολιτική του περιοδικού στο οποίο επιλέγετε να δημοσιεύσετε; Στις ιστοσελίδες των εκάστοτε περιοδικών ή εκδοτών διευκρινίζεται η πολιτική που ακολουθείται. Είναι αναγκαίο να ενημερωθείτε για αυτήν καθώς η Ανοικτή Πρόσβαση  βρίσκεται σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
• Υπάρχει κάποιο κόστος δημοσίευσης; Βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο με διαφορετικά μοντέλα δημοσίευσης όπου το κόστος μπορεί να καλύπτεται από τον φορέα της έρευνας  ή από κάποια άλλη συμφωνία.
• Υπάρχει  περίοδος embargo που θέτει ο εκδότης πριν εκδοθεί η έρευνα σας σε ανοικτή πρόσβαση;
• Διαθέτετε ιδρυματικό λογαριασμό (e-mail); Τα ακαδημαϊκά ιδρύματα πραγματοποιούν συμφωνίες με τους εκδότες -παρόχους επιστημονικού περιεχομένου. Για να κάνετε χρήση θα πρέπει να διαθέτετε ιδρυματικό λογαριασμό που πιστοποιεί την ιδιότητα σας ως μέλους της ακαδημαϊκής κοινότητας.
• Διαθέτετε το μοναδικό αναγνωριστικό ORCID; Το ORCID αποτελεί ένα μοναδικό ηλεκτρονικό αναγνωριστικό το οποίο είναι πλέον απαραίτητο στις περισσότερες δημοσιεύσεις Ανοικτής Πρόσβασης ώστε να διασφαλίζεται η ταυτότητα του συγγραφέα αλλά και η έρευνα. Δείτε αναλυτικές πληροφορίες για το ORCID στους ακόλουθους συνδέσμους:
• https://orcid.heal-link.gr/
• https://scholarly.heal-link.gr/identifiers/
• Δημιουργείστε το δικό σας προφίλ ORCiD_instructions_panteion

Η Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης του Παντείου Πανεπιστημίου ως μέλος του Σύνδεσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ – Heal Link) παρέχει στα μέλη της, τη δυνατότητα δημοσίευσης της έρευνας τους σε Ανοικτή Πρόσβαση με προνομιακούς όρους, με την επίτευξη συμφωνιών με εκδότες και παρόχους επιστημονικού περιεχομένου.

Στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον της Ανοικτής Πρόσβασης οι συμφωνίες αυτές ανανεώνονται ανά διαστήματα γεγονός για το οποίο μπορείτε να ενημερώνεστε  μέσω της Heal Link.

Δείτε επίσης τον Οδηγό Διαθέσιμων Επιλογών ανά εκδότη

καθώς και το Ευρετήριο Επιλέξιμων Περιοδικών

*Ακολουθήστε τον σύνδεσμο για να δείτε τα επιλέξιμα περιοδικά του Springer Nature:

https://preview.springernature.com/gp/open-research/institutional-agreements/oaforgreece